روشهای تحقیق؛ فریب فعال در برابر فریب منفعل
«فریب فعال» [1] گمراهکردن عامدانهی مشارکتکنندگان در تحقیق با ارائهی اطلاعات غلط به آنها برای دستیابی به نتایج معتبرتر است. برای مثال، یک پژوهشگر ممکن است همبستگیهای نادرستی میان جنسیت و عملکرد در حوزههای مختلف آکادمیک را به مشارکتکنندگان ارائه کند، پیش از آنکه بررسی کند که آیا چنین آمارهای فرضیای میتواند بر عملکرد بعدی در آزمونهای مختلف پیشرفت تحصیلی اثر بگذارد.
«فریب منفعل» [2] خودداری از ارائهکردن برخی اطلاعات خاص به مشارکتکنندگان در پژوهش است، از جمله اینکه به مشارکتکنندگان دربارهی اینکه تمرکز پژوهش بر چیست اطلاعی داده نشود. مادامی که بعضی شرایط خاص تحقق یافته باشند (برای مثال، بازگویی [debriefing])، این رویکرد قابلقبول تلقی میشود، زیرا پژوهشگران ممکن است مایل نباشند فرضیههای خود را برای مشارکتکنندگان در پژوهش افشا کنند، چون ممکن است افشای این فرضیهها—آگاهانه یا ناآگاهانه—به تنظیم رفتار مشارکتکنندگان منتهی شود.
[1] active deception
[2] passive deception
منبع:
واژهنامهی آمار و روش های تحقیق، انجمن روانشناسی آمریکا (APA)
Zedeck Sheldon (Ed), 2014, APA Dictionary Of Statistics and Research Methods, American Psychological Association p. 4 ,255.
کلمات کلیدی: روش تحقیق، فریب فعال، فریب منفعل
